// Bilgi Hattı // Patlayıcı MAddeler

PATLAYICI MADDELER


PATLAYICI MADDE NEDİR: Bir ateşleme düzeneği veya başlatıcı vasıtasıyla; ani bir kimyasal reaksiyon sonucu gaz haline dönüşen, bu reaksiyon sonrası,ortaya çıkarmak suretiyle büyük miktarda tahribata yol açabilen, içerisinde bol miktarda OKSİJEN ihtiva eden kimyasal madde ve bileşiklerdir.

Yüksek Basınç Yüksek Isı

Yüksek Ses

PATLAMA: Patlama en genel şekli ile; Gazların, Bulundukları sınırlı hacimden; yüksek ısı, şiddetli darbe ve gürültü ile, ani ve hızlı bir şekilde yayılmaları olarak tarif edilebilir.

PATLAMA TÜRLERİ

MEKANİK PATLAMA: Mekanik patlamanın en iyi örnekleri olarak;
-KALORİFER KAZANI,
-BUHAR KAZANI,
-DÜDÜKLÜ TENCERE,  gibi kapalı ortamlarda ısı sonucu basıncın giderek yükselmesi, yükselen bu basıncın kabın mekanik direncini aşması sonucu, meydana gelen patlamalardır.

NÜKLEER PATLAMA:
Atom çekirdeğinin ayrışıp parçalanması (füzyon) sonucu yüksek miktarda enerji, ısı, gaz ve patlama sonucu meydana gelen patlamalardır.
2. Dünya Savaşı’ nda Japonya’ ya atılan Atom bombası 1kg ağırlığındaydı. Bu bombanın parçalanması sonucu oluşan tahribat YİRMİBİN TON TNT patlaması ile oluşan tahribata eşdeğerdir.

KİMYASAL PATLAMA:
Sıvı veya katı halde bulunan patlayıcı maddenin ani bir kimyasal reaksiyon sonucu gaz haline dönüşmesi sonucu;
Yüksek Basınç, Yüksek Ses, Yüksek Isı
Ortaya çıkaran, nükleer patlayıcı dışında, fabrikasyon veya el yapımı kimyasal madde karışımları tarafından meydana getirilen patlamalardır.

PATLAYICI MADDELERİN YAPISINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI 

1- PATLAYICI KARIŞIMI: Yanıcı maddeler ile oksitleyici maddelerin fiziksel yolla karıştırılarak harmanlanması sonucu elde edilen karışımlardır.  Buna; kömür, kükürt ve potasyum nitrat karışımı örnek verilebilir.
2- PATLAYICI BİLEŞİKLERİ: Yanıcı maddeler ile oksitleyici maddelerin kimyasal tepkimesi sonucu meydana gelen kimyasal bileşiklerden oluşan maddelerdir. Buna; nitrik aside yavaş yavaş gliserin ilavesi ile elde edilen Nitrogliserin örnek verilebilir.
 
ATEŞLEME HIZINA GÖRE SINIFLANDIRMA
 

Patlayıcı Adı Patlama Hızı (m/sn) Özgül Basıncı (kg/cm)
Barut - 2970
Amonyum Nitrat 4100 5100
Nitro Selülöz 6100 10000
Nitro Gliserin 8500 9835
TNT 6800 8386
Tetril 7229 10830
Civa Fülminat 3920 5212
Kurşun Azodür 5000 8070

ETKİNLİĞİ DÜŞÜK PATLAYICILAR:
Bu tür patlayıcılar yanma olayı sonucu gaz haline geçerek çoğalır ve parçalanma etkisi daha fazladır. Bu yüzden fişek ve mermilerde itici, el yapısı bombalarda dolgu malzemesi olarak kullanılır. Buna örnek olarak; kara barut ve dumansız barut verilebilir.

ETKİNLİĞİ YÜKSEK PATLAYICILAR:
Bu tür patlayıcıların en belirgin farkı ateşlemek için ateşleme aygıtı (kapsül) gerektirmesidir. Kapsül patladığında patlayıcı maddeye ani ve keskin bir darbe vurur, bu darbe kimyasal olarak bağlanmış molekülleri birbirinden ayırıp parçalar.Bu olay başlama noktasından hareketle, her yöne dairesel olarak genişleyip yayılmak suretiyle ilerler ve tüm moleküllerin parçalanmasının oluşturduğu patlama şeklinde sonuçlanır.  Buna örnek olarak; TNT ve plastik patlayıcılar verilebilir.
 

El Yapımı Patlayıcı
 
Dumansız Barut
 
TNT Dinamit